«ӨМІРДЕ ҚАЙДАМ, ӨЛЕҢДЕ ӨТІРІК АЙТҚАН ЕМЕСПІН...»

Поэзияны өмірінің өзегі еткен талантты ақын Қасымхан Бегманов жарты ғасырды артқа тастап отыр. Осы орайда сұхбат құрмақ ниетпен қоңырау шалғанымызда ақын аға өзімізге қарсы сұрақ қойды.

– Жалпы менің кітаптарымды оқып па едің... Әңгімеміз қай бағытта өрбиді?

– Лирикалық жырларыңызды сүйсініп оқыдық. Ашығын айту керек, арнау өлеңдеріңізді онша түсіне алмадық.

Ақын аға көктемгі найзағайдай шарт ете қалды.

–Ақындардың тырнағының астынан кір іздеп сенсация жасағың келе ме? Өлеңдерімді дұрыстап оқымаған екенсің ғой, ондағы арнаулардың бәрі аруақтарымызға арналған. Мысалы,  Хан Кене, Махамбет, Әуезов, Қаныш Сәтпаев, Қасым Аманжолов,  Дінмұхамаед Қонаев, Саттар Ерубаев, Нәзір Төреқұлов, Асқар Сүлейменов, Кеңшілік, Дәуітәлі және тағы басқа о дүниелік алаштың ардақтыларынан сеніңше мен не дәметуім мүмкін?

– Ал әкім Иманғали Тасмағанбетовке арнаған өлеңіңізді қайда қоямыз?

– Немене Иманғалиға өлең арнауға болмайды деген заң шығып па еді. Біріншіден, мен  бір кезде Үкімет Үиінде Имекеңнің тікелей қол астында екі-үш жылдай қызмет істеген адаммын. Бұл өзгелерге қарағанда ол кісіні мен жақсырақ білемін деген сөз. Мен оның мемлекетшілдігін, қазақылығын, қарапайымдылығын, алмас қылыштай өткірлігін, әділеттілігін талай рет өз көзіммен көргенмін. Жарайды оны да қояйықшы, жалпы Иманғалиға өлең арнамаған қазіргі көзі тірі ақынды тауып берші маған. Оның қазақ халқына сіңірген еңбегі ерен. Сен маған жаудың сауалын қойып отырсың. Жазушылар одағында бір кездесіп әңгімелескен кезімде Тұманбай ағам:  «Ақындар ақындарды аяп жүрулері керек. Өмір, тағдыр ақындарды онсызда аямайды »,-деп еді.  Неге екенін білмеймін өзім ұстаз санайтын өте үлкен ақынның осы сөзі менің есімнен шықпайды. Қазір ешкім ешкімді аямайтын заманға тап болдық қой, өзі.

Ақынмен телефон арқылы алғашқы әңгімеміз осылай басталды.

Менің бір курстасым сіздің  «Көше ақындары» деген өлеңізді жатқа оқиды дедім ойланып қалған ақынның көңілін көтергім келіп.

–Елуді еңсерген ел ағасы Қасымхан ақын иір-қиыр өмір жолына көңіл тұшынар қандай із тастапты?

–Көңілге перзенттерімізді медеу тұтамыз. Осындайда ауызға ілігетін іштен шыққан төл баландай бес-алты ауыз өлеңімізді айтамыз да бізде. Баяғының шалдары  өткен бір күнін үлкен өкінішпен шығарып салады екен. Біз қазір бір күніміз тыныш өтсе қуанатын болдық қой.

–Тым алыста қалған сол үміті едім солардың,

Адам көркі шүбірек, шүбірекке орандым.

Бақ пен тақтан сен түгіл патшалар да жеңілген,

Үш-төрт кездей шүбірек әкетерін өмірден.

Халық нарықтың құлына айналғалы ақындарымыздың да көкейін қара бақыр тескендей ме?

–Түлкі бұлаң тіршілікке нақты көзқараспен қарамасаңыз өмір сүру өте қиын. Менің кейбір ағаларым сезімге бас-көзсіз берілді. Сонысынан талай рет оңбай таяқ та жеді. Соданда болар көпшілігі дүниеден ерте кетті. Түркістан қаласының мәденит бөлімінің бастығы болып жұмыс істейтін кезім. Алматыға бір топ әртістерді алып келгем. «Қазақстан» қонақүйіндегі жалға алған бөлмемде бір ақын аға екеуміз сырласып отырмыз. Сонда ол «Заман қатты өзгеріп барады. Біз жүрген жолмен жүрмеңдер» деп өсиет айтып еді.Көп ұзамай ол ағамда қайтыс боп кетті.Нарықтың заңы қатал, сондықтан сезімтал нәзік жанды заман аямайды. Сендер осы заманға тап болдыңдар. Ал біз екі заманның ортасында талтайып тұрмыз. Нәзік қыздарымыздың жүрісінен жаңылғаны, атпал азаматтарымыздың базарда арба сүйреп жүргені бәрі-бәрі көз алдымызда өтті. Осындай дүрбелең ақын жанын ауыртты. Байлықтың ортасында жүрсем де, оған құныққан емеспін. Оған әлгі өзің оқыған «Шүбірек» атты өлеңім дәлел. 

– Ана қайғы, жар қайғы. бала қайғы,

Мансап қайғы,  бақ қайғы, дала қайғы.

Азамат боп қайғыра алмасаңыз,

Ішіңдегі шеменің тарамайды.

Сізді қайғыртатын не?

–Ғұлама Абай «Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда» деген. Ал  Қадыр Мырза Әлиде мынандай керемет өлең бар:

Адам күліп тумайды, туа сала күлмейді,

Үйренді күлуді, бірақ күліп өлмейді.

Адам жылап туады, жатады жұрт жұбатып,

Және жылап өледі, өзгені де жылатып.

Жылайтыны туарда – жамандар бар қинайтын,

Жылайты өлерде – жақсылар бар қимайтын.

Шәкәрім өмірдің өзін төртке бөліп тастаған: көктем, жаз, күз, қыс деп.   Сталинградты қорғауға қатысқан атам Бегман, әжем Айнаш, әкем мен марқұм анам Айжамал – төртеуі мені Түркістанның вокзалынан оқуға шығарып салғанда қатты қуанып едім. Сәл былай шыға бере қол бұлғап тұрған өзіме ең жақын төрт адамға алыстан қарап кеудемді сұмдық бір сағыныш биледі. Сол жолы ауылымнан мәңгілік ұзап бара жатқанымдай кеудемді өксік кернеді. Мен үшін кейде ақындық дәл осы сәттен  басталғандай көрінеді. Балалық шақтан ақырын алыстауда қайғыртады. Сол кеткеннен студент болып оралдық. Өз үйіңе өзің бөтенсің. Студент деп қарайды. Кейін үйленіп оралдық. Он тиындық  жұп-жұқа кітабымызбен ақын атанып оралдық. Оны бір жыл жудық. Ол кітапты кездескен адамға көйлегіміздің қалтасынан суырып алып көрсетіп  жүрдік. Бірақ бәрібір ақындық деген ол емес екен.

–Тым көңілсіз өтті қызық күзің де,

Қыздар маған хат жазбайды бүгінде.

Құлағына сыбырлап мен ақырын:

Ұлы шайыр бола дегем түбінде.

Қыздарға сыр ғып айтылған осы өлең жолдарының үдесінен шықтым деп есептейсіз бе?

–Өмірді қайдам, өлеңде өтірік айтқан емеспін. Ақ қағаздың алдында не айтсам да, шынымды айттым. Бірақ, бұл қыздарға айтқанымның бәрі орындалды деген сөз емес шығар. Менің қандай ақын екендігіме халық пен уақыт сарапшы. Егер мен кейбіреулердей көлем қуалап қаламақы үшін жазған болсам, қазір 6-7 томдығым жарық көрген болар еді. Жанымды не ауыртса, соны жаздым.

–Атаққа қызығасыз ба?

– Атаққа қызықпайтын адам болмайды. «Атақ  қажет емес» дейтіндерге сене қоймаймын. Албырт бозбала шақта алқынып даладан келгенімізде құлдыраудан арқан тартып ұстап қалған ешқандай атағы жоқ ағалар болды. Асқар Сүлейменов, Тоқаш Бердияров, Сағи Жиенбаев, Зейнолла Серікқалиев,Кеңшілік, Жұматай Жақыпбаев, Дәуітәлі Стамбеков сынды алдынғы толқынның артынан ердік. Өлең жазудың ауырлығын жан –тәнімізбен түсінгендей болдық. «Ақын боп ғұмыр кешіру оңай деймісің қарағым» дейді  Төлеген Айбергенов. Әсіресе, қазақы ортасында ақын болып өмір сүрудің қиындығын мен қырықтан асқанда әрең түсіндім. Менде сен ойлағандай атақ жоқ. Жастар одағының сыйлығы, Түркістан қаласының құрметті азаматы дегендері маған деген халықтың азды-көпті еңбегіме құрметінің бір белгісі деп есептеймін. Қасым Аманжоловтың атындағы мүшәйрада «Көше ақындары» деген өлең жазып, бас жүлдеге тігілген авто көлікті мінген болатынмын. «Жалын» журналының Төлеген Айбергенов атындағы сыйлығын алғам. Қазір тіпті бізден жас жігіттер бір-екі сағат  ән салып, бір-екі кітап шығарып жіберіп Мемлекеттік сыйлықты иемденіп жатқандар бар. Атақ деп мен қоғамдық ұйым емес, биліктің жоғарғы жақтың шешімімен шыққан марапаттарды айтар едім.

Әлі есімнен кетпейді. Сонау жетпіс жетінші жылдары ғой деймін. Бір топ жас ақындар ескі алаңдағы Ленин ескерткішінің көлеңкесінде ішімдік ішіп отырғанымызда ішіміздегі бір ақын жігіт орнынан атып тұрып «мен 1980-ші жылғы Ленин комсомолы сыйлығының лауреатымын» деп саңқылдап бірнеше өлеңін оқығаны әлі күнге дейін көз алдымда тұр. Мәселе кімнің атақ алып, алмағанында емес, кімнің қай асуға жеткенінде.

Жеңешемайлап ән салып ұзай берген

Қай асуға жетті екен жалғыз қара? - деп келетін баяғыда менің бір өлеңім болған. 

–Өлең үшін елден кеттім, сарсылдым,

Түбіне мен жетемін деп бар сырдың.

Қара өлеңге деген ұлы махаббат,

Қабырғама шаншу  болып шанылдың.

Арман қуып кеткен ақынды туған жер қалай қабылдайды?

–Егер елім мені керемет қарсы алады десем өтірік болар еді. Қара чимоданымды арқалап жұпыны күйде отарбамен жалғыз барып, жалғыз қайтам. Атамның, анамның басына барып құран оқимын. Сексеннің сеңгіріндегі әкеме сағынып жетем. Өлім-жітімде ауылға ат басын бұрып тұрам. Былтыр елуден енді асқан ағам қайтты.Ондай жағдайда қалай бармайсын? Қазір ауылға сыймаймын. Кейде елге барып алаңсыз жатқым келеді. Бірақ, оған уақыт жоқ, себебі біз тым өзгеріп кеткенбіз.

–Арман жолы адастырған жоқ әлі,

Жүрегімде дауылы мен бораны.

Түркістаннан басталған бұл соқпағым,

Түркістанға түбі айналып соғады.

–Бір күні алып Алматыны тастап Түркістанға тартып отырмақ ойыңыз бар ма?

– Постернак «Өлеңде өз тағдырыңды алдын ала болжа ма» деген. «Бесіктен бейітке дейін» деген кітабым шыққанда бұл ескерпені Күләш Ахметова апам да айтты. Анамының қолынан дәм татқан осы кісі «өз-өзіңе бұлай қатал қарауға бола ма?» деп өзінің біраз ескертпелерін айтты. Бұл ешнәрседе қорықпайтын бозбала кезде жазылған өлеңдер ғой. Ал әлгі өлеңде мен топырағынан түлеген Түркістан деген нүктеге айналып келіп мәңгілікке дамылдаймын деген ишарат жатқан жоқ па.

–Сол қайыңға тағыда келесің бір,

Туған жердің басқанда белесін бір.

Екі жаққа кетсекте екі жолмен,

Мені мәңгі айналып елесің жүр,

Қалмай қойды жанымнан елесің бір, -деп жазыпсыз ертеректе шыққан бір жинағыңызда.

Сіздіңше, ақындық бақыт дегеніміз не?

–Ақындық бақыт дегеніміз өлеңді жазып бітіргендегі аз ғана сәттік қуанышың. Ғұмырдың өткенші екенін сезіп тұрасын. Мына жеткен елудің өзі ертең-ақ бір белдің астында қаларын түйсік арқылы түйсінесің. Бастан кешкен қуаныштың өзін, бір сәтте қазір-ақ өтіп кетеді деп  қабылдап тұрасың. Паралеллді ойлайсың.

Француз жазушы Франсуан Рене де Шатобрианның мына сөзі ғажап: «Жастық шақ бақытты, себебі түкті де білмейді, кәрілік бақытсыз, өйткені бәрін біледі». Бұған келісу, келіспеу өз шаруаңыз.

Балабақ шадан мектепке, мектептен студенттік өмірге аяқ басасың. Ол кезде барлық жүріс –тұрысың, іс-әрекетің кестемен белгіленген. Студенттік жылдарың аяқталғанда қолына бір жапырақ дипломынды ұстатады да жібереді. Ендігі өмірін өз қолында. Мен алдымда екі тарау жол тұрды. Өйткені, бір қалтада Қазақтың политехникалық институтының машина жасау факультетінің инжинер-механигі деген диплом тұрса, бір қалтада «Бастау» деген өлең кітабым тұрған болатын. Қайда бару керек? Көшеде Тоқаш, Жұматай Жақыпбаевтар бастаған қызылды-жасылды ақындық ғұмыр кешіп жүрген ақын достарым  күтіп тұрды... Несін айтасың енді. Мен аманат арқалаған ақынмын. Сондықтан менің жазғанымды мың жерден қандай ұлы ақын тіріліп келсе де жаза алмайды деп ойлаймын.Өйткені ол мен жүріп өткен жолмен жүріп өткен жоқ.

–Сізді қаралайтын кімдер?

–Қадыр аға бірде Шымкенттен қайтып келе жатқанымызда: «Сенің ағаларыңа керегің жоқ, олар сені жамандап не табады? Сенің інілеріңе де керегің шамалы, олар сені қаралап не ұтады? Бақыт тапсаң да, опық жесең де өз қатарластарыңнан табасың» деген еді. Менің көптеген өлеңдеріме ән жазған Ілия Жақанов бірде Әблахат Еспаевты көріп: «Әбеке, сізді жұрт ішіп кетті деп жүр ғой» десе керек, Әбекең «қайдам айналайын Ілияжан, қайдам өзім оны естіген жоқпын» деп жауап берген екен. Мені сыртымнан жамандайтындар бір жерде кездесе кеткенде достық пейілде бетіме күліп тұрады.  «Шіркін де ес болсашы сезед деген» дейтін Абайдың керемет сөзінен басқа мұндайда не айтуға болады.

–«Тұран Әлем» банкінің демеушілігімен мүшәйра өткізуді дәстүрге айналдырдыңыздар. Ақиқатын айтыңызшы, қазақтың барлық мүшәйралары бақай есеп, таныс-тамырлық негізінде белгіленеді деген алып-қашпа әңгіменің қаншалықты жаны бар?

–Аламан бәйгеге шапқан да, шаппаған да тақым қысады. Мүшәйра да сол сияқты. Мүшәйралардың барлығын бармақ басты, көз қысты сыбайластық деп қарайтындарды түсіне алмаймын. Саған сыр ретінде айтайын, Мұхтар Әуезовтың мерей тойына баланысты өткен мүшәйраға Хан Кене жайындағы өлеңмен қатыстым. Ал Әуезовты Алатау, Қаратау деп жазғандар сыйлық алды. Тіпті бір ғана ақынның өзі төрт сыйлық иемденіп жатқанда мен бір бұрышта елеусіз ғана отырдым. Ол уақытта ешкімен етене араласпайтынмын. Үкімет үйінде жұмыс жасаймын. Мүшәйраны басты ұйымдастырушы сол Үкімет үйі болатын. Бас жүлде алған ақынға тағыда бір ақын атындағы сыйлықты қоса берді, тіпті олда аздай Шыңғыс Айтматовтың қаламсабында кеш соңынан тарту етті. Әділетсіздіктің неше түрін көрдік қой бізде!

–Кінә Қазылар алқасында болып тұр ма?

–Әрине, саралап, сұрыптап, барлығын елеп-ескерулері қажет еді гой.

Былтыр «Тұран Әлем Банктің» мүшәйрасын өткіздік. Бірде-бір адамнан әділетсіз шешім шығарылды дегенін сөзді естіген жоқпыз. Қазылар алқасының төрағасы – Қадыр Мырза Әли болды. Өмірі бас жүлде алып көрмеген Серік Ақсұңқарұлы мен Жанарбек Әшімжан жеңімпаз деп табылды. 11 адам қазылар алқасына жұмыс істегендері үшін  әрқайсысы жүз мың теңгеден сыйақы алды. Қанша ақын жүлделі болды. Осылардың бірде-біреуі де бізді тіпті бір рет бильярдқа шақырған жоқ. Басқасында шаруам жоқ, біздің мүшайраның өте таза өткенін осыдан-ақ білуге болатын шығар. Позияны бір кісідей түсінетін адаммын. Өлеңдерді сұрыптап, қазылардың ортасына ұсыныс етіп тастаймын. Ал олар шешім шығарады. Сондықтан біздің мүшәйра әділ өтеді. Ал басқалар үшін мен жауап бере алмаймын. Мұхтар Әблязов, Жақсылық Жәрімбетов, Қарлығаш Еженова сынды ұлтжанды басшылардың қолдауының арқасында бұл жоба биыл тағы жүзеге асатын болды. Биыл бас бәйгеге бір миллион теңге тігілгелі тұр. Осындай қомақты тағыда тоғыз қаржылай сыйлықтар ақындарымызды күтіп тұр. Мынандай қиын заманда нарық қыспағындағы ақындарға әйтеуір ретін тауып көмек көрсетудің қандай түрінен болсын қорықпауымыз керек. Бірақ ала алмай қалғаны сыйлық алғандарды да, сыйлық бергендерді күндейтіні жаман енді. Шынымды айтсам менің де кейде осыған жаным ауырады. Ана бір жылдары үлкен бір ақын ағамның кітаптарын ондап, жиырмалап ақырын екі-үш есе бағасына сатып алып жүрдім. Быйлай бірдеңе ұсыну саған, ала салу оғанда ыңғайсыз ғой. Сондықтан ғой ақындарға қаржылай көмек көрсетудің кез-келген түрінен қорықпау керек дейтінім.    

–Жалт еткен сұлулықты қалт жібермейтін ақын жүрегі қашанда махаббатқа іңкәр. Расул Гамзатовтай мың қызға ғашық болдыңыз ба, әлде Жұматайдай жүрегіңізде өз Ләйліңіз бар ма?

–Үш-төрт жыл бұрын  Алматыдағы республика сарайында өткен «Ана тілі аруы» байқауында «жер бетінде Алматыдай қала, қазақ қыздарындай керемет қыздар жоқ» деп едім. Шын жүрегіммен ғашық болмасам, өлеңді жазбай қояр едім. Барлық үлкен дүние сұлулықтан туады.

Гүл терген асыл еркем Бөкейіңнен,

Кетпейді бала бейнең көкейімнен.

Аруын Күреңбелдің ұмытпасын,

Жыр жазып кейінгіге кетейін мен.

 

Бөкей тау, сұлу Сүңгі, Күйіктегі,

Таңшығыс, Жетітөбе биіктері.

Боранды,

Датқа саз бенҚошқар ата,

Сол қызын мына мендей сүйіп пе еді?

Осынау өлеңдегі жер атаулары ұйқас үшін қолданылған ба?

–Алматы түні. Кішігірім екі кісілік отырыс жасап отырмыз. Жиырма жылдан кейін кездескен бетіміз осы. Мен оны іздемеген жерім жоқ болатын. Бір күні бір мекеменің тізімінен кездейсоқ есімін тауып алдым.  Не керек, «өлеңдерімнің бәрі саған арналған» демеймін бе? Ол әдебиетке жақын адам еді, «ақындар айта береді» деп шорт кесті.  Ақырында почтамен салып жібрсең мекен – жайына жетіп барардай етіп жер атауларын әдейі тізіп келтірдім.  «Сағыныш» деген кітабым негізінен  бір адамға арналған деуге  болады. Ал жалпы осы уақытқа дейін ұйқас үшін бір жолда өлең жазған емеспін.

–Шығармаңыздағы сізді ақын еткен осынау кейіпкердің есімі кім?

–Оны бір себептерге байланысты ашып айта алмаймын...

–Әйеліңізден қорқасыз ба?

–Жоқ, қазақ қатыннан қорқушыма еді, тәйірі. Оны қойшы. Жаңа айттым ғой себептері бар деп.

–Егер тағы жолыға қалсаңыз, қайтер едіңіз?

–Құшақтап сүйер едім. (Сосын қалжың ғой деп күлді) Сәлден-соң сәл ойланып барып:

–Құпиясыз адам жалаңаш қалған адамдай болады. Бұл әңгімені 10-15 жылдан кейін кездессек,  сонда ашық айтар едім.

Тургенев ақсақал «Махаббат – ауру. Ал ауруға заң жүрмейді» деп қалай тауып айтқан. Бірақ, бұл өте тәтті дерт.

Бақытжан Алдияр екеуміз Қызылордаға қарай ұзақ жол жүріп келеміз. Рулде Бақытжан. Мен жолаушымын. Ұзақ үнсіздік. Соның өзінен екеумізде бір ләззат алғандаймыз. Бір кезде Бақытжан «Осы неге техникасы мықты өлеңдерде жан болмайды» деп сұрақ қойды. Мен ол «бар ғұмырында бір рет те ғашық болып көрмеген адам солай жазады. Өмірін асхана мен әжетхана ортасында өткізіп алғандар» деп тіл қаттым. Махаббат пен ақындық егіз ұғым. Сүймегендер өлең жазса, мірі кем дүние болып тұратындығы сондықтан дедім.

Үзілерде жанарымда жатар мұң,

Қамығармын қайғылы ойға батармын.

Ең соңғы сөз айта алатын хал болса,

Жаным сенің есімінді атармын.

–Өлеңдеріңізде мұңға бір соқпай өтпейсіз. Не себепті?

–Көп қуана алмайтын адаммын. Табиғатым солай. Үнемі мұңлы, ойлы қалпымнан арыла алмаймын. Мен тек мұңайған, қайғырған, тарыққан, торыққан кездерімде өлең жазамын.

–Бақытжан Алдияр сіздің көзіңізді қасқырдың көзіне ұқсатыпты...

–Бұл жайында Бақытжанның өзінен сұрау керек шығар, әйтеуір иттің көзі демегеніне қуанам.

–Махаббаттың мәңілік жыр алыбы Жұматаймен байланысыңыз жақсы болғанға ұқсайды...

–Біз аға мен іні ретінде араласып тұрдық. Өткен жылғы біз ұйымдастырған мүшәйраға Жұмекеңнің жары Зайда әпкеміз Айнұр деген қызымен бірге келіп, «Жұматай жақсы көрген қазақтың ақынына» деген қолтаңбамен өзінің екі томдық жыр жинағын тарту етті. Қуанып қалдым.

–Сіз сөзін жазған «Ол көктем оралмайды» әні жұртшылықтың жүрегінен орын алған. Өзге де әндріңіз әншілердің аузынан түспейді... Жалпы, осы күнгі әннің сөзі кейде қой қайыруға жарамсы болып жататыны неліктен?

–«Ол көктем оралмайды» деген ән ғана емес, менің екі-үш жыл бұрын шыққан кітабымның аты. Әлгі «Сағыныштың» жалғасы ретінде жарық көрген. Осынау әнге әуен жазған дарынды қарындасымыз Роза Әлқожа.  Жуырда «МузАРТ» тобының жігіттері сөз жазып бер деп келіпті. Екі әндеріне сөз жазып бердім. Осы күндері өзі ақын, өзі композитар «сегіз қырлы, бір сырлылар» қаптап кетті ғой.  Бірін–бірі қайталаған, ұлттық сезімнен ада әндердің қатарын көбейтіп жүргендерге тосқауыл қойылатын уақыт жетті. Шынайы дүние екі–үш минут ішінде халытың жүрегінен орын алады. Ал талантсыздар даңғырлақ әндерін күні–түні тоқпақтау арқылы таланттыларды басып кетіп жатыр. Нағыз өнерпаздың жарқырап шығауы қиындап кетті.

–Ақындар әншілерден «рахметақыны» көп сұрайды деп жатады...

–Осы күнге дейін бірде–бір комозитардан бір тиын алып көрген жоқпын.Несін береді олар. Мен поэзиямды дұрыс насихаттайтын кез келген жұмыстан қашқан емеспін. Әншілерге өзім көмектеспесем, ешкімнен ақша сұрамаппын. «Ол көктем оралмайы» атты кітабымды үш жыл жазып 55 мың теңге қаламақы алғам. Бұл қоғам еңбегімізді осылай бағалағаны ма, сонда? Сол ақшаға пәтерімнің терезесіне тор көзді темір салдырдым. Сосын үйдегілерге әлгі темір торды көрсетіп мынау менің мына кітабымның қаламақысына салынған решетка дедім. Естерінде қалсын деген далбаса ой ғой бір.

–Достарыңыздан кімдерді жақсы көресіз?

Шынайы достарымның барлығын да жақсы көремін. Негізінен бала кезімдегі, студент шақтағы достарым қазір жанымда қалды. Олар негізінен инженерлер, банкирлер, кәсіпкерлер. Саясат, әдебиет пен өнерде санаулы-ақ достарым бар. Уақыт өзі барлығын сұрыптайды екен ғой. Дегенмен Шымкент жақта Әлішер деген досым бар.

–Ол кісі Шымкетте тұрады екен ғой?

–Иә, Шымкентте тұрады. Жақында сол Әлішер достың демалысқа шақыруымен Үрімші, Шанхай, Пекин, Үрімші бағыттары бойынша, сол елде тұратын Қабатай деген бауырымыздың жол бастауымен бес ұшақ ауыстырып он шақты күнде ішкі Қытайды жермен де, көкпен де кесіп өттік. Шанхайдағы алып мұнарадан төменге бір рет қарасаңыз өзіңізді де, Қазақстанды да қатты аяп кетесіз. Айналма жол салдық деп біз шулап жүрміз. Іргедегі Қытай бұндай жолдардың бес-алты қабаттыларын, тіпті көше көліктері теңіз астымен де жұлдыздай ағып өтетіндерін баяғыда салып тастапты. 

–Сіз қай қаланы жақсы көресіз?

–Әрине Алматыны жақсы көрем. Жердің бетінде Алматыдай қала жоқ дедім ғой жаңа. Алматы таудың ететіндегі мәдениет пен өнеріміздің алтын ордасы емес пе?

 

Сұхбаттасқан Арман СЕРІКҰЛЫ, журналист

 «Жас қазақ үні», №07(328), 18.02.2008 ж.

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Дәстүр видео

Әлеуметтік желі парағы

FacebookFacebook

Күнтізбе

« Қараша 2017 »
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жк
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30